اورولوژیست کیست؟
6 ماه پیش

اورولوژیست کسی است که در زمینه مراقبت از سلامت دستگاه ادراری تخصص دارد.

در زمان یونانیان و مصریان قدیم، پزشکان به طور پی­درپی رنگ، بو و بافت ادرار را مورد آزمایش و بررسی قرار می­‌دادند. آنان برای تشخیص بیماری‌­ها، حباب­‌ها، خون و دیگر نشانه‌­های موجود در ادرار را نیز چک می‌­کردند.

امروزه محدوده‌­ی بزرگی از پزشکی بر سلامت دستگاه ادراری تمرکز دارند. به این بخش اورولوژی می‌­گویند. در این مقاله، کاری که اورولوژیست انجام می‌­دهد و اینکه چه زمان باید به آنان مراجعه شود، توضیح داده خواهد شد.

 

اورولوژیست چه کار می‌­کند؟

 

اورولوژیست­‌ها مریضی‌­های مربوط به دستگاه ادراری مردانه و زنانه و علاوه بر این موارد، مشکلات و بیماری‌­های مربوط به دستگاه جنسی مردانه را تشخیص داده و درمان می‌­کنند.

در برخی موارد ممکن است، نیاز به عمل جراحی باشد. به عنوان مثال، اورولوژیست غده‌­ی سرطانی جدا یا گرفتگی در دستگاه ادراری را جراحی کرده و باز می‌­کند.

اورولوژیست‌­ها در محیط­‌های مختلف شامل بیمارستان­‌ها، کلینیک­‌های خصوصی و مراکز اورولوژی اشتغال دارند.

دستگاه ادراری، سیستمی است که ادرار را تولید، ذخیره و از بدن خارج می‌کند. اورولوژیست‌­ها مشکلاتی که در اعضای این بخش از بدن به وجود می‌آید را درمان می‌کنند.

این موارد شامل:

- کلیه ­ها، اندامی که وظیفه ­ی تصفیه‌­ی خون و اخراج مواد زاید آن و تبدیل آن مواد به ادرار را بر عهده دارند.

- میزنای‌­ها، لوله‌­هایی که وظیفه­‌ی انقال ادرار را از کلیه‌­ها به مثانه برعهده دارند.

- مثانه، کیسه­‌ی خالی که ادرار را درون خود نگهداری می‌کند.

- اورترا، لوله‌ه­ایی که ادرار را از مثانه به خارج بدن هدایت می‌کند.

- غده­‌های فوق کلیوی، غده­‌هایی که بالای کلیه­‌ها قرار گرفته‌­اند و هورمون­‌ها را از خود آزاد می‌کنند.

اورولوژیست­‌ها همه‌­ی بخش‌­های دستگاه تناسلی مرد را نیز درمان می‌کنند، این دستگاه شامل:

- آلت مردانه، ارگانی که ادرار و اسپرم را از بدن خارج می‌کند.

- غده­‌ی پروستات، غده‌ه­ایی که مایع سیال را به اسپرم برای ساخت منی اضافه می‌کند.

- بیضه­‌ها، که دو ارگان بیضی شکل داخل کیسه بیضه بوده و هرمون تستوسترون و اسپرم را می‌سازند.

 

ویلامال

 

اورولوژی چیست؟

 

اورولوژی بخشی از پزشکی است که متمرکز در مریضی­‌های دستگاه ادراری و دستگاه تناسلی مردانه می‌باشد. برخی از اورولوژیست­‌ها امراض عمومی دستگاه ادراری را درمان می‌کنند و بقیه در نوع مشخصی از اورولوژی تخصص دارند مانند:

- اورولوژی بانوان، که مربوط به شرایط دستگاه تناسلی و سیستم ادراری بانوان می‌شود.

- عقیم بودن مردان، که مانع از صاحب فرزند‌شدن مرد همراه با شریک خود می‌شود.

- نورولوژی(عصب‌­شناسی) که مربوط به مشکلات ادراری حاصل از شرایط سیستم عصبی می‌شود.

- اورولوژی کودکان که مربوط به مشکلات ادراری کودکان می‌باشد.

- آنکولوژی(غده‌­شناسی) اورولوژی که سرطان­‌های سیستم ادراری را در بر می‌گیرد شامل مثانه، کلیه‌­ها، پروستات و بیضه­‌ها می‌باشد.

 

اورولوژیست‌­ها چه مریضی­‌هایی را درمان می‌کنند؟

 

اورولوژیست­‌ها مشکلات متنوع بسیاری را درمان می‌کنند، که بر سیستم ادراری و تناسلی مردانه اثر می گذارند.

 

در مردان:

- سرطان­‌های مثانه، کلیه‌­ها، آلت مردانه، بیضه‌­ها و غده‌­های پروستات و فوق کلیوی.

- بزرگی غده­‌ی پروستات

- مشکلات نعوظ، یا مشکل ایجادکردن یا نگه­داشتن نعوظ

- عقیم بودن

- عفونت بینابینی مثانه که سندروم دردناک مثانه نیز نامیده می‌­شود.

- مشکلات کلیوی

- سنگ کلیه

- پروستاتیت، که تورم غده­‌ی پروستات می‌­باشد.

- عفونت دستگاه ادراری

- واریکوسل یا بزرگی رگ­‌های موجود در کیسه‌­ی بیضه

 

در بانوان:

- افتادگی مثانه، یا افتادن مثانه به داخل واژن

- سرطان­ های مثانه، کلیه­‌ها و غده‌­های فوق کلیوی.

- عفونت بینابینی مثانه

- سنگ کلیه

- مثانه­‌ی بیش­‌فعال

- عفونت دستگاه ادراری

- ناتوانی در کنترل ادرار

 

در کودکان:

- شب ادراری

- گرفتگی و مشکلات دیگر سیستم ادراری

- کریپتورکیدیسم یا بیضه نزول نکرده

 

اورولوژیست‌­ها چه اقداماتی را انجام می‌­دهند؟

 

وقتی شما به اورولوژیست مراجعه می‌­کنید، پزشک شروع به انجام یک یا چند مورد از آزمایشات ذیل خواهد کرد تا شرایط پزشکی شما را تشخیص دهد:

- تست تصویربرداری مانند سی تی اسکن، ام آر آی یا فراصوت که به پزشک اجازه‌­ی بررسی داخل سیستم ادراری شما را می‌­دهد.

- پزشکان می­‌توانند انجام یک سیستوگرام را تجویز کنند که تصاویر ایکس-رِی (رادیولوژی) از مثانه شما را ارائه می­‌دهد.

- اورولوژیست می‌­تواند عمل سیستوسکوپی را انجام دهد که شامل یک اسکوپ نازک می‌­باشد که سیستوسکوپ نامیده می­‌شود، برای چک کردن داخل اورترا و مثانه شما.

- از دیگر امکانات آنها، آزمایش ادرار رسوب­‌کرده می­‌باشد برای فهمیدن این که سرعت دفع ادرار شما چقدر است؛ همچنین نشان­‌دهنده مقدار ادرار باقی‌­مانده داخل مثانه شما بعد از ادرار کردن است.

- آنها می‌­توانند با بررسی نمونه ادرار شما به وجود باکتری­‌های احتمالی که سبب عفونت می‌­شوند، پی ببرند.

ارولوژیست­‌ها برای انجام انواع مختلف عمل­‌های جراحی نیز آموزش دیده‌­اند که شامل:

- بافت‌برداری از مثانه، کلیه‌­ها یا غده­‌ی پروستات

- کیست برداری، که شامل برداشتن مثانه برای درمان سرطان می‌­شود.

- عمل خردسازی سنگ­‌های کلیه توسط امواج صوتی که حذف‌کردن و برداشتن آنها آسان­‌تر گردد.

- پیوند کلیه که عبارت از جایگزین‌کردن یک کلیه مریض با یک کلیه سالم می‌­باشد.

- عمل برای باز‌کردن یک گرفتگی

- درمان آسیب وارده از طریق جراحت

- درمان ارگان‌­های ادراری که خوب شکل نگرفته­‌اند.

- پروستاتِکتومی که شامل برداشتن غده‌­ی پروستات یا بخشی از آن برای درمان سرطان پروستات می‌­باشد.

- عمل شکاف، که شامل استفاده از نوارهای مش برای حمایت از مجرای ادرار و بسته‌نگه‌داشتن آن برای درمان بی­‌اختیاری ادرار است.

- برداشتن مجرای پروستات ، که شامل از بین‌­بردن بافت اضافی از پروستات بزرگ شده است.

- (transurethral needle ablation) برداشتن مجرای پروستات توسط سوزن‌­های مخصوص، که شامل از بین‌بردن بافت اضافی از پروستات بزرگ شده است.

- اورتروسکوپی که شامل استفاده از یک اسکوپ برای برداشتن سنگ‌­های داخل اورترا و کلیه‌­ها می‌­باشد.

- وازکتومی یا مجرابرداری برای پیشگیری از بارداری، که شامل بریدن و بستن لوله اسپرم در مردان می‌باشد.

 

چه زمان باید به اورولوژیست مراجعه کنید؟

 

دکتر عمومی توانایی درمان شما را هنگام رخداد مشکلات ادراری خفیف مانند عفونت سیستم ادراری، دارد. اما اگر علائم شما بهبود پیدا نکند، دکتر عمومی ممکن است شما را به یک اورولوژیست ارجاع یا اینکه شرایط پزشکی شما نیاز به درمان یا جراحی دارد که پزشک عمومی، توانایی انجام این عمل را ندارد.

گاهی در شرایط مشخصی، ممکن است علاوه بر مراجعه به اورولوژیست نیاز به مراجعه به متخصص دیگری هم باشد. مثلا کسی که سرطان پروستات دارد می­‌تواند به یک آنکولوژیست که متخصص سرطان است و اورولوژیست مراجعه کند.

از کجا بدانیم کی به اورولوژیست باید مراجعه کنیم؟ داشتن علائم زیر می­‌تواند نشان‌دهنده وجود مشکلات در سیستم ادراری باشد:

- وجود خون در ادرار

- نیاز پی‌­درپی یا فوری به ادرار‌کردن

- درد در پایین کمر، لگن خاصره یا پهلوها

- احساس درد یا سوزش هنگام ادرار

- سختی در ادرار‌کردن

- کسری ادرار

- جریان ادراری ضعیف، چکه‌چکه کردن

آقایان همچنین در صورت مشاهده علائم زیر باید به اورولوژیست مراجعه کنند:

- کاهش میل جنسی

- وجود توده در بیضه

­- مشکل در بدست‌آوردن یا نگه داشتن نعوظ

برای حفظ سلامت اورولوژی، سعی کنید به طور مداوم مثانه خود را خالی نگه دارید و به جای کافئین، آبمیوه و آب بنوشید. از سیگار کشیدن پرهیز کرده و یک رژیم‌غذایی کم نمک داشته باشید. این قواعد کلی می‌­توانند کمک به پیشگیری از دامنه وسیعی از مشکلات اورولوژیکی نمایند.